Thực hiện các Văn bản số 1319/KH-TTCP ngày 07/5/2026, Văn bản số 1357/TTCP-C.I ngày 08/5/2026, Văn bản số 1540/TTCP-C.I ngày 26/5/2026 của Thanh tra Chính phủ và các Văn bản số 4077/UBND-TH5 ngày 11/5/2026, Văn bản số 4861/UBND-TH5 ngày 28/5/2026 của UBND tỉnh về thực hiện thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp; Chánh Thanh tra tỉnh đã ban hành Quyết định số 223/QĐ-TT ngày 29/5/2026 về việc thanh tra chuyên đề một số cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn các xã: Sơn Tiến, Sơn Tây, Sơn Giang, Sơn Hồng, tỉnh Hà Tĩnh.

Từ ngày 01/6/2026, Đoàn Thanh tra đã tiến hành thanh tra 05 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn xã Sơn Tây, bao gồm: Trường Tiểu học Sơn Tây (thôn Trung Lưu); Trung tâm GDNN-GDTX Hương Sơn (thôn Hồ Sen), Điểm chốt chặn buôn lậu cổng C của chi cục Hải quan khu kinh tế cửa khẩu Cầu Treo thuộc Cục Hải quan Hà Tĩnh, Trụ sở làm việc Chi cục Hải quan khu kinh tế cửa khẩu Cầu Treo cổng B, Đội Thuế thị trấn Tây Sơn, thôn 2, xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh.

Trên cơ sở Báo cáo thanh tra số 03/ĐTT ngày 23/6/2026 của Trưởng đoàn thanh tra, ngày 25/6/2026, Chánh Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Kết luận số 83/KL-TT về thanh tra chuyên đề một số cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh.

Thực hiện quy định về công khai kết luận thanh tra theo Luật Thanh tra năm 2025, Thanh tra tỉnh công khai các nội dung chính của kết luận thanh tra số 83/KL-TT như sau:

1. Đánh giá về ưu điểm và các tồn tại, hạn chế trong xử lý các cơ sở nhà đất dôi dư tại xã Sơn Tây

Xã Sơn Tây được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Sơn Tây và Thị trấn Tây Sơn theo Nghị quyết số 1665/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; chính thức đi vào hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp từ ngày 01/7/2025. Thực hiện các Văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh về sắp xếp lại, xử lý tài sản công và Quyết định số 3395/QĐ-UBND ngày 31/12/2025 của UBND tỉnh phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý và quyết định xử lý một số cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc tỉnh quản lý; theo đó, 05 cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn xã Sơn Tây đã được UBND tỉnh phê duyệt phương án và thực hiện chuyển giao cho địa phương quản lý, xử lý. UBND xã Sơn Tây đã ban hành khá nhiều văn bản để triển khai thực hiện xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp;

Trong thời kỳ thanh tra (từ ngày 01/3/2025 đến ngày 30/4/2026), địa phương đã tăng cường công tác quản lý hiện trạng, không để phát sinh mới các hành vi lấn, chiếm hoặc sử dụng sai mục đích đối với quỹ đất dôi dư. Phần lớn các phương án xử lý, sắp xếp tài sản dôi dư đã được đơn vị xây dựng dựa trên sự đánh giá, thuyết minh phù hợp với quy hoạch sử dụng đất và tình hình thực tiễn tại địa phương. Bên cạnh những kết quả đã đạt được trong thực hiện quy định về xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, UBND xã Sơn Tây còn có một số tồn tại, hạn chế như sau:

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp chưa được UBND xã Sơn Tây quan tâm đúng mức; quá trình tổ chức thực hiện thiếu quyết liệt, thiếu kiểm tra và giám sát chặt chẽ.

Việc xây dựng đường găng tiến độ để xử lý đối với từng cơ sở nhà, đất dôi dư chậm, đến nay 01 cơ sở điều chuyển chưa hoàn thành so với thời hạn UBND tỉnh giao (trước ngày 06/6/2026). Việc thực hiện các bước quy trình đấu giá quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đối với 04 cơ sở nhà, đất chậm so với tiến độ UBND tỉnh giao (trước ngày 20/6/2026)[1].

Thiếu kiểm tra quản lý địa bàn, quản lý hiện trạng các cơ sở nhà đất dôi dư để tồn tại kéo dài tình trạng hộ dân lấn, chiếm 138 m² đất công và xây dựng công trình trái phép trong khuôn viên Trung tâm GDNN - GDTX Hương Sơn. Mặc dù vi phạm phát sinh từ năm 2011, nhưng hiện nay chưa có biện pháp ngăn chặn, xử lý dứt điểm theo quy định của Luật Đất đai.

Địa phương cũng thiếu sót trong việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý, chưa thực hiện đăng ký biến động đất đai và không quản lý chặt chẽ ranh giới đối với cơ sở này.

2. Kiến nghị xử lý

2.1. Sở Tài chính

Tiếp tục hướng dẫn đôn đốc và kiểm tra việc triển khai các phương án xử lý nhà, đất đã được UBND tỉnh phê duyệt.  Kịp thời hướng dẫn UBND xã thanh lý tài sản, tổ chức tháo dỡ đối với các cơ sở nhà đất có tài sản gắn liền với đất đã hết khấu hao theo sổ sách kế toán (hoặc không có sổ sách theo dõi tài sản), nhưng trên thực tế vẫn còn tồn tại các công trình hư hỏng, xuống cấp, không còn giá trị sử dụng, đủ điều kiện thanh lý theo quy định.

2.2. Sở Nông nghiệp và Môi trường

Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, địa phương rà soát để hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai và thực hiện quản lý, sử dụng đất đai bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Kịp thời hướng dẫn UBND xã về trình tự, thủ tục, thẩm quyền thu hồi và hủy bỏ các Quyết định giao đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trước đây được UBND tỉnh ban hành theo thẩm quyền nay đã điều chuyển về cấp xã quản lý, xử lý (theo các Quyết định điều chuyển, chuyển giao, xử lý tài sản công của cơ quan, người có thẩm quyền) để chấm dứt hiệu lực pháp lý đối với các thửa đất, giao đất cho địa phương quản lý theo thẩm quyền.

2.3. Sở xây dựng

Chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan khẩn trương hướng dẫn UBND xã xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư bám đường Quốc lộ trong phạm vi 200m, đường Tỉnh lộ trong phạm vi 100m có vướng mắc theo Văn bản số 4473/UBND-SXD ngày 15/7/2021; hướng dẫn trình tự, thủ tục điều chỉnh quy hoạch cục bộ đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư chưa phù hợp quy hoạch khi UBND cấp xã xây dựng phương án xử lý chuyển sang mục đích sử dụng khác.

2.4. UBND xã Sơn Tây

- Tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với các tập thể và cá nhân có liên quan đến các tồn tại, hạn chế, vi phạm đã được chỉ ra tại Kết luận thanh tra, trong đó chú trọng trách nhiệm để vi phạm lấn, chiếm đất tại Trung tâm GDNN-GDTX Hương Sơn (thôn Hồ Sen); trên cơ sở đó, xử lý kỷ luật theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý kỷ luật (nếu có) theo đúng quy định của pháp luật.

- Tập trung hoàn thành các bước trong quy trình đấu giá quyền sử đụng đất, chuyển trụ sở làm việc đảm bảo đường găng tiến độ UBND tỉnh quy định, kịp thời đưa tài sản vào khai thác, sử dụng.

- Nâng cao chất lượng công tác tham mưu, thường xuyên cập nhật, thực hiện đầy đủ, đúng quy định về công tác quản lý, xử lý tài sản công.

- Thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với các cơ sở nhà, đất sau khi xử lý nhằm bảo đảm sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và phát huy hiệu quả.

Yêu cầu Giám đốc các Sở, Thủ trưởng các đơn vị, địa phương liên quan, Chủ tịch UBND xã Sơn Tây và các tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, báo cáo kết quả về Thanh tra tỉnh chậm nhất 30 ngày làm việc kể từ ngày ký Kết luận. Giao Phòng Giám sát, thẩm định và xử lý sau thanh tra phối hợp Trưởng đoàn thanh tra theo Quyết định 223/QĐ-TT ngày 29/5/2025 theo dõi, đôn đốc việc thực hiện.

Trên đây là tổng hợp các nội dung chính của Kết luận thanh tra số 83/KL-TT./.