(ThanhtratinhHatinh) - Ngày 30/9/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 47/2026/QĐ-TTg về Bộ Chỉ số đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Việc ban hành Bộ Chỉ số nhằm tạo cơ sở thống nhất để đánh giá khách quan, toàn diện kết quả thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố; đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành, phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Đánh giá toàn diện trên cơ sở các nhóm tiêu chí cụ thể
Theo Quyết định số 47/2026/QĐ-TTg, Bộ Chỉ số được xây dựng trên cơ sở các nhóm tiêu chí tính điểm, điểm cộng và điểm trừ. Trong đó, nhóm tiêu chí tính điểm gồm bốn nhóm nội dung chủ yếu: xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật; thực hiện các biện pháp phòng ngừa; phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xử lý vi phạm và thu hồi tài sản tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Đối với UBND cấp tỉnh, Bộ Chỉ số được quy định cụ thể tại Phụ lục II với tổng điểm cơ bản là 100 điểm, gồm: nhóm A về xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật (18 điểm); nhóm B về thực hiện các biện pháp phòng ngừa (55 điểm); nhóm C về phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (17 điểm) và nhóm D về xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, thu hồi tài sản (10 điểm).
Trong đó, nhóm tiêu chí về thực hiện các biện pháp phòng ngừa chiếm tỷ trọng lớn nhất, tập trung đánh giá kết quả thực hiện công khai, minh bạch; kiểm soát xung đột lợi ích; thực hiện định mức, tiêu chuẩn, chế độ; quy tắc ứng xử; chuyển đổi vị trí công tác; cải cách hành chính; ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý; thanh toán không dùng tiền mặt; kiểm soát tài sản, thu nhập và trách nhiệm của người đứng đầu. Bộ Chỉ số cũng chú trọng việc cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí.
Đáng chú ý, đối với cấp tỉnh, Bộ Chỉ số còn quy định tiêu chí đặc thù về kết quả hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước. Nội dung đánh giá tập trung vào việc xây dựng, thực hiện quy tắc ứng xử, cơ chế kiểm soát nội bộ; công khai, minh bạch; kiểm soát xung đột lợi ích và chế độ trách nhiệm của người đứng đầu.
Bên cạnh các biện pháp phòng ngừa, việc đánh giá còn xem xét kết quả phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thông qua hoạt động giám sát, thanh tra, kiểm tra, giải quyết phản ánh, tố cáo và hoạt động điều tra; kết quả xử lý trách nhiệm người đứng đầu, xử lý tổ chức, cá nhân vi phạm, thực hiện các kiến nghị của cơ quan có thẩm quyền và thu hồi tài sản tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Việc xác định cụ thể các nhóm tiêu chí và thang điểm góp phần làm rõ những nội dung cần tập trung thực hiện, đồng thời tạo cơ sở để xem xét toàn diện kết quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, từ phòng ngừa đến phát hiện và xử lý vi phạm.
Đổi mới phương pháp đánh giá, chú trọng kết quả thực hiện và tài liệu minh chứng
Một trong những nội dung quan trọng của Quyết định số 47/2026/QĐ-TTg là quy định cụ thể phương pháp chấm điểm đối với từng loại tiêu chí, bảo đảm việc đánh giá có căn cứ, phản ánh đúng mức độ hoàn thành nhiệm vụ.
Đối với các tiêu chí định lượng, điểm đánh giá được xác định trên cơ sở tỷ lệ giữa kết quả thực tế đã thực hiện và số lượng phải thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền hoặc yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Đối với các tiêu chí định tính, mức điểm được xác định tương ứng với mức độ thực hiện đầy đủ, thực hiện một phần hoặc không thực hiện yêu cầu của tiêu chí. Thang điểm và phương pháp tính điểm cụ thể được quy định tại các phụ lục kèm theo Quyết định.
Đặc biệt, Bộ Chỉ số quy định yêu cầu về tài liệu, số liệu phục vụ đánh giá đối với từng tiêu chí. Theo đó, kết quả đánh giá phải gắn với việc thực hiện nhiệm vụ và có hồ sơ, tài liệu minh chứng phù hợp. Điều này đặt ra yêu cầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị không chỉ quan tâm đến việc ban hành văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai mà còn phải chú trọng tổ chức thực hiện, theo dõi kết quả và tổng hợp đầy đủ thông tin, số liệu có liên quan.
Bên cạnh thang điểm cơ bản, Quyết định còn quy định cơ chế điểm cộng đối với một số kết quả tích cực, như thu hồi tài sản tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vượt chỉ tiêu được giao hoặc chủ động kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm. Đồng thời, áp dụng điểm trừ đối với các trường hợp không thực hiện hoặc chậm nộp báo cáo; cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu minh chứng không chính xác; báo cáo không có tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhưng cơ quan có thẩm quyền khác phát hiện có vi phạm và các trường hợp khác theo quy định.
Cơ chế này góp phần đề cao tính trung thực, trách nhiệm trong báo cáo, tự đánh giá; đồng thời khuyến khích các cơ quan, đơn vị chủ động phát hiện, xử lý vi phạm, nâng cao hiệu quả thực hiện các biện pháp phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Theo Quyết định, việc áp dụng Bộ Chỉ số phải bảo đảm độc lập, khách quan, chính xác, trung thực, công khai, minh bạch, khoa học và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, tổ chức, đơn vị. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm kết quả đánh giá phản ánh đúng tình hình thực tế, tránh hình thức và tạo cơ sở cho việc nhận diện những tồn tại, hạn chế để có giải pháp khắc phục.
Đề cao trách nhiệm tổ chức thực hiện của các cơ quan, đơn vị
Quyết định số 47/2026/QĐ-TTg quy định Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm tổ chức đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hằng năm trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn và gửi kết quả đánh giá về Thanh tra Chính phủ trước ngày 31/01 của năm liền kề năm đánh giá. Số liệu phục vụ đánh giá được tính từ ngày 15/12 của năm trước đến ngày 14/12 của năm đánh giá.
Thanh tra Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Bộ Chỉ số; rà soát, tổng hợp kết quả đánh giá của cấp bộ, cấp tỉnh và báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.
Đối với cấp tỉnh, việc thực hiện Bộ Chỉ số đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành, UBND cấp xã và các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan. Trong đó, mỗi cơ quan, đơn vị cần chủ động thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ thuộc chức năng, thẩm quyền; theo dõi, tổng hợp kết quả thực hiện; cung cấp kịp thời, chính xác số liệu, báo cáo và tài liệu minh chứng phục vụ công tác đánh giá chung của tỉnh.
Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và theo sự phân công của UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh có vai trò tham mưu, hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả thực hiện các nội dung liên quan; phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong việc rà soát, đối chiếu số liệu và hồ sơ minh chứng, phục vụ công tác đánh giá theo quy định.
Việc triển khai Bộ Chỉ số cần được thực hiện thường xuyên, gắn với quá trình thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của từng cơ quan, đơn vị; bảo đảm kết quả đánh giá được tổng hợp trên cơ sở số liệu thực tế, đầy đủ, thống nhất và có thể kiểm chứng.
Việc ban hành Quyết định số 47/2026/QĐ-TTg góp phần hoàn thiện cơ chế đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo hướng toàn diện, khách quan và chú trọng kết quả thực hiện. Thông qua việc áp dụng Bộ Chỉ số, các cơ quan, đơn vị có thêm cơ sở để rà soát, xác định những mặt đã làm được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề ra các biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.